Речник

17 поими од понуди, договори и каталози. Кога производителот ќе рече „сива фаза“ или „KVH“, тука пишува што тоа значи за вашиот паричник.

A-frame куќа: Куќа со триаголен пресек чиј стрмен покрив оди од слемето до земјата и истовремено е ѕид. Едноставна конструкција, впечатлив изглед и мала основа ја направија најбарана викендица за издавање во регионот. Купувајте по корисна површина во стоечка висина, не по вкупна: кај A-frame куќа од 60 m² под косините е често третина.
CLT панели (вкрстено ламелирано дрво): Cross Laminated Timber: масивни плочи од три до седум слоја штици залепени вкрстено, со дебелина 8 до 20 cm, кои го чинат носечкиот ѕид или таваницата. Видливо дрво одвнатре, голема цврстина и добра акумулација на топлина, но е поскап од скелет и бара дополнителна изолација однадвор. Го користат премиум производители во Словенија и Хрватска; во Македонија и Србија е сè уште редок.
KVH граѓа: Konstruktionsvollholz: конструкциска граѓа технички сушена на 15 отсто влага, четиристрано рендана, без поголеми јазли, наставена со запчест спој во должини до 13 метри. Стандард за носечки скелет во Германија и Австрија. Кога производителот наведува KVH или еквивалент, дрвото нема да „работи“ и да пука по монтажата. Ако се наведува само „чамова граѓа“, прашајте за влажноста.
SIP панели: Structural Insulated Panel: сендвич од две OSB плочи со јадро од тврда изолација (EPS или PUR) со дебелина 10 до 20 cm. Панелите се сечат во фабрика и се спојуваат на плацот, па куќата се затвора за неколку дена. Одлична изолација по сантиметар ѕид и брза монтажа; послаба точка се споевите и осетливоста на OSB на влага, па парната брана и фасадата се клучни. Во Македонија ова е најчестиот систем кај домашните производители („монтажни куќи од панели“).
Tiny house (мала куќа на тркала): Куќа од 15 до 30 m² на шасија со тркала или носачи, целосно опремена за живот. Правно е подвижна ствар додека не е трајно приклучена, па во многу општини не бара градежна дозвола; проверете локално. Цената по m² е највисока од сите типови, бидејќи бањата, кујната и шасијата чинат исто без оглед на површината. Во регионот се купува за издавање, како куќа за гости или прв дом за еден човек.
U-вредност (коефициент на премин на топлина): Колку топлина минува низ квадратен метар ѕид при разлика од еден степен, во W/m²K. Помалку е подобро. Ѕидана куќа од 25 cm блок без изолација има околу 1,0; стандарден монтажен ѕид со 16 cm изолација околу 0,25; пасивна куќа под 0,15. Македонскиот правилник за енергетски карактеристики бара најмногу 0,35 за надворешни ѕидови на нови куќи, ЕУ пазарите построго. Барајте U-вредност на ѕидот, покривот и прозорците во понудата, не само „одлична изолација“.
Гаранција на конструкцијата: Рок во кој производителот одговара за носечкиот скелет, покривната конструкција и статиката, обично 10 години кај производителите од Македонија, Србија и БиХ, 20 до 30 кај словенечките и одделни хрватски. Не ја покрива фасадата, столаријата, инсталациите ниту оштетувањата од влага поради лошо одржување, за кои важат пократки рокови. Гаранцијата вреди колку и фирмата што ја дава: прашајте колку долго работи и дали има куќи постари од десет години што можете да ги видите.
Дрвен скелет (скелетна градба): Систем на градба на повеќето монтажни куќи во регионот: носечка рамка од сушена чамова граѓа (столбови на растојание 50 до 62,5 cm), меѓу кои е изолација, однадвор облога и фасада, одвнатре гипс-картон. Ѕид од 16 до 25 cm постигнува подобра топлинска изолација од ѕидан од 40 cm. Квалитетот зависи од влажноста на дрвото (до 15 отсто), заштитата од инсекти и парната брана.
Енергетска класа на куќата: Буква од A+ до G на енергетскиот пасош, според годишната потрошувачка на енергија за греење по m². Во Македонија за нови објекти е задолжителен енергетски сертификат, а класа C или подобра е реален минимум; во ЕУ пазарите A или B за речиси нулти згради. Монтажни куќи со ѕид од 20 cm изолација лесно достигнуваат B, пасивните A+. Сертификатот го издава овластен инженер по завршување и е потребен за одобрение за употреба и продажба.
Клуч на рака: Клуч на рака значи вселива куќа: сè од конструкција до подови, внатрешни врати, санитарии, приклучоци за кујна и завршни премази. Кај монтажните куќи најчесто не вклучува темел, приклучоци на струја, вода и канализација, транспорт од фабриката, проект и ДДВ, освен ако понудата тоа изрично го наведува. Затоа две понуди клуч на рака не се споредливи додека не ја видите спецификацијата по ставки.
Модуларна куќа: Куќа составена од фабрички целосно завршени модули (просторија или група простории со инсталации и обработка), кои со камион се довезуваат и со кран се спојуваат на темелот. За разлика од класична монтажна куќа, на плацот нема внатрешни работи. Ограничување е ширината на модулот од 3 до 4 метри поради транспортот. Цената по m² е повисока, но рокот од договор до вселување може да биде под два месеци.
Монтажна куќа: Куќа чии елементи (ѕидни панели, покривни носачи, понекогаш цели модули) се произведуваат во фабрика и се склопуваат на плацот за неколку дена до неколку недели. Во Македонија најчесто станува збор за сендвич панели или дрвен скелет, поретко за CLT или челична рамка. Предности се цената, брзината и изолацијата; компромиси се звучната изолација, топлинската маса и побавната препродажба. Правно е исто што и ѕидана куќа: бара дозвола и се запишува како недвижност.
Одобрение за употреба: Акт со кој општината потврдува дека куќата е изградена по проект и може да се користи. Се издава по технички преглед и е услов за запишување во катастар, приклучок на струја по станбена тарифа и продажба. Монтажната куќа минува низ иста постапка како ѕиданата. Производителите што нудат „клуч на рака со дозволи“ обично го водат и овој чекор; прашајте дали е во цената.
Парна брана: Фолија на топлата страна на ѕидот или покривот што спречува водената пареа од просториите да влезе во изолацијата и таму да кондензира. Без неа камената волна или целулозата се навлажнуваат, ги губат изолациските својства и дрвото на скелетот гние. Кај монтажна куќа е задолжителна и мора да биде залепена на споевите и околу продорите на инсталации. Прашајте го производителот која фолија ја користи и како ги лепи споевите; тоа е едно од двете-три прашања што ги одвојуваат сериозните од евтините.
Само конструкција: Најниското ниво на испорака: дрвен или челичен скелет со ѕидни панели и покривна конструкција, монтиран на темелот на купувачот, често без покривен покривач, столарија и фасада. Цените „од 2.000 €“ во огласите обично се за ова ниво. Реално е за луѓе со градежно знаење или за помошни објекти; за станбена куќа сметајте дека до вселување треба уште два до три пати толку.
Сива фаза: Сива фаза е куќа затворена однадвор, но незавршена одвнатре: конструкција, покрив со покривач, фасада, надворешна столарија и обично развод на инсталации. Нема подови, внатрешни врати, санитарии ниту завршни работи. Кај монтажните куќи сивата фаза чини 55 до 70 отсто од цената клуч на рака и ја бираат купувачи што ентериерот го прават сами или со локални мајстори. Проверете што точно е вклучено, бидејќи дефиницијата се разликува од производител до производител.
Темелна плоча: Армирано-бетонска плоча со дебелина 20 до 30 cm на слој чакал, со хидроизолација, на која се монтира куќата. Стандарден темел за монтажни куќи бидејќи е брза и рамномерно го пренесува оптоварувањето. Цена во Македонија 40 до 70 € по m²; ја прави локален изведувач по план на производителот, со толеранција на рамност од еден сантиметар. На наклон или лошо тло потребни се тракасти темели или шипови, што е 30 до 50 отсто поскапо.